Literaire parel van een roadtrip

 

Eva Posthuma de Boer schreef onder meer De hand van Mustang Sally, een ijzersterke roman die Mezza boek van het Jaar werd in 2022. Omdat ik je zie is haar zevende roman. Ook dit boek werd door Mezza gekozen tot boek van de Maand maart 2026.

Lou Rijziger wordt 49 en alles zit haar tegen. Haar man woont quasi permanent in Brussel voor zijn werk, terwijl zij in Amsterdam wegkwijnt in een leeg nest want ook zoonlief is uitgevlogen en studeert nu elders. Daarbovenop is haar vader recent gestorven en is ze rond dezelfde periode ontslagen uit haar job als columnist bij de krant. Haar baas heeft haar een ondankbaar opruimklusje gegeven in het archief van necrologieën. Tegen de verwachtingen in begint Lou zich te interesseren voor het onderwerp van de necrologieën. Wanneer ze ontdekt dat de laatste necrologie waar haar vader aan schreef, verwijst naar een geheim waarvan haar vader tijdens een bezoek aan Spanje de scoop zou krijgen, besluit ze in zijn plaats naar Spanje te gaan en zijn laatste verhaal af te maken. Wat volgt is een roadtrip samen met haar kat, Broer en met het zesjarige meisje Emmy.

Het boek bestaat uit drie delen en komt iets trager op gang dan De hand van Mustang Sally – waar het trouwens een paar keer licht naar verwijst. Eenmaal op gang gekomen, is het echter vlot geschreven en vertelt het een boeiend verhaal. Thema’s zijn de zoektocht naar zingeving in de tweede helft van je leven, zeker na het ondervinden van het Lege Nest, het herevalueren van de relatie en de gedoofde spanning en sensualiteit daarin, schuld, schaamte en vergeving, maar bovenal het zoeken naar identiteit wanneer je erg jong reeds half wees wordt, want Lous mama is gestorven toen ze een klein meisje was.

Deze thema’s zouden het boek zwaar kunnen maken, ware het niet dat de auteur haar verhaal voldoende kruidt met humor.

‘De hele voorraad wijn ging eraan. Er lagen flessen tussen die Cas al jaren bewaarde voor speciale gelegenheden. (…) Cas zou me wat aandoen als hij dat lege rek zag. Gelukkig was Brussel ver.’

Of wanneer Lou denkt Ashes to ashes, dust to stress ball over het zakje as dat ze meekrijgt.

Ook de scènes waarin de kat hotels binnen wordt gesmokkeld zijn grappig.

Net zoals in De hand van Mustang Sally valt de bijzondere literaire kwaliteit van dit boek op. De schrijfster toont weerom hoezeer ze haar métier beheerst. Zo worden spiegelwanden beschreven als volgt:

‘…kordaat begaf de ober zich tussen de tafels door mijn kant op. Zowel links als rechts van hem liep hij met zichzelf mee.’

Wanneer alles goed gaat: ‘Dat kon natuurlijk niet zo blijven, lachte het lot. Maar vooralsnog hield het lot zich koest, reden we, en zat Emmy klaar voor mijn verhaal.’

Naast de vele mooie zinnen, treffen we knappe beelden aan.

Zo wil ze geen liefde op rantsoen want ‘misschien hadden de boeken de lat gelegd en legde ik liefde daarlangs.’

Ook het beeld van de toeristen die als een kudde opgejaagde stieren naar een touringcar dendert om uit de regen te geraken zie je zo voor je.

Posthuma de Boer besteedt veel aandacht aan het zorgzaam vormgeven van haar personages. Zo beschrijft de liefde waarmee Lou haar vaders spullen in zijn werkkamer observeert haar diepe genegenheid voor hem. Lou gedraagt zich niet altijd even netjes onderweg, maar dat maakt haar net zo menselijk. Ze worstelt met het feit dat haar man, Cas, haar alleen gelaten heeft toen hij zijn carrière volgde richting Brussel en haar niet meer echt ziet. Daardoor gaat ze onder meer met opzet massa’s geld uitgeven met zijn creditcard. Het maakt zowel haar als Cas echte mensen met gelaagde persoonlijkheden. Je begrijpt en vergeeft hen. Je kan met hen meeleven en je in hen inleven.

Persoonlijk blijft De hand van Mustang Sally mijn favoriete boek van Posthuma de Boer, maar dit boek zit het kort op de hielen. De literaire kwaliteiten zijn onmiskenbaar, de emoties echt, de humor goed en de roadtrip is er eentje waar je graag bij was geweest – behalve misschien bij het eten in het Ecohotel.

 

Hartverwarmende roman waarin vrouwen vechten voor hun dromen

 

Met De boekenclub voor dwarse huisvrouwen keert Marie Bostwick na tien jaar hedendaagse romans te hebben geschreven, terug naar de historische roman, zoals ze die in haar beginjaren als schrijfster ook schreef. De vertaling gebeurde door Daniëlle Visser.

Vier huisvrouwen uit het lieflijke Concordia in de VS van 1963 worden stapelgek van het hun opgedrongen leventje als huisvrouw. Betty Friedans boek The Feminine Mystique zet hen ertoe aan een boekenclub te vormen om hun dagelijkse sores te bespreken en dieper in gedenkwaardige boeken te duiken.

Friedans boek The Feminine Mystique speelt een belangrijke rol in De Boekenclub voor dwarse huisvrouwen. Het boek onderzoekt waarom vrouwen zich in de jaren ‘60 zo ongelukkig voelden in de hen door de maatschappij opgelegde rol van huisvrouw, moeder en echtgenote, ook als ze materieel alles hadden. De vrouwen hadden het onbestemde gevoel vast te zitten, maar konden hun ongenoegen niet verwoorden.

De vier huisvrouwen botsen regelmatig op situaties die we nu als bijzonder onrechtvaardig en zelfs surrealistisch vinden. Zo weigert de huisarts aan een van hen anticonceptie voor te schrijven zonder de handtekening van haar man. Een andere vrouw mag geen bankrekening openen wanneer ze begint te werken en heeft de toestemming van haar man nodig om haar zelf verdiende geld te storten op een eigen rekening. In het nawoord vertelt de schrijfster hoe echtparen pas in ’65 het recht kregen op anticonceptie in de VS en vrouwen pas in ’74 het recht kregen een eigen bankrekening te openen. Het zijn obstakels waar we slechts enkele generaties later versteld van staan.

‘De ideeën vond ze prikkelend. Ze leken nieuw, maar hadden tegelijkertijd iets vreemds bekends. Het voelde alsof een sluimerend deel van haar bewustzijn werd wakker geschud.’

Ook de tekortkomingen in Friedans analyse worden aangestipt wanneer er tijdens de boekenclub wordt opgemerkt dat de analyse enkel over witte middenklassevrouwen gaat. Zelfs de bemerking dat ook mannen vastzitten in het keurslijf en er van hen verwacht wordt dat ze het grootste deel van de financiële last dragen, of ze hun baan nu graag doen of verafschuwen, wordt aangestipt door een van de vrouwen. Het geeft dit boek enige diepgang. Toch valt er als minpunt op te merken dat het niet geloofwaardig is dat alle vier de vrouwen er uiteindelijk in slagen hun dromen te volgen in de beklemmende tijdsgeest waarin ze leefden. Het insinueert een grotere slaagkans dan er wellicht mogelijk was in werkelijkheid. Hoe fijn dat ook is om te lezen en hoe hard je dat ook hoopt als lezer, het maakt het boek minder sterk en tamelijk onrealistisch.

De personages worden redelijk goed uitgewerkt. De lezer volgt elk van de vier vrouwen, met een groter aandeel voor het verhaal van Margaret. Het duurt even voor je met hun lotgevallen meeleeft en je met hen gaat identificeren, maar uiteindelijk supporter je voor elk van de vier vrouwen.

Er zitten soms visies in het boek die je even dieper doen nadenken. Dat maakt het een geschikt boek om in een boekenclub te bespreken.

‘Doordat de mogelijkheid om te studeren me werd ontzegd, omdat ze dachten dat ik toch zou trouwen, hebben ze ervoor gezorgd dat ik uiteindelijk ook niet anders kon.’

Hoewel er meer realisme in gestopt mocht zijn, zitten er een aantal goede scènes in het boek die boven de rest uitstijgen en het geheel vormt een aangenaam en hartverwarmend boek dat vast menig lezer zal plezieren.